ظرفیت مناسب بورس کالا برای توسعه معاملات محصولات کشاورزی

وی افزود : خرید تضمینی دو محصول مهم کشاورزی از قبیل ذرت و جو به‌طور کامل در بورس کالای ایران انجام می‌شود و عرضه شکر و مرغ هم در بورس کالا قابل‌توجه است، 

فضای عرضه محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران در حال حاضر تغییر پیدا کرده است و تا پایان سال بازهم بهبود پیدا می کند و درصد رشد بیشتری را تجربه کند و حجم قابل توجهی از حجم کلی معاملات بورس کالا به محصولات کشاورزی اختصاص پیدا کند. وی گفت: محصولات صادراتی کشاورزی تماما در بورس کالا پذیرش شده‌اند و از این نظر مشکلی وجود ندارد، حال اینکه تولیدکنندگان این محصولات در بورس کالای ایران محصولاتشان را عرضه کنند یا خیر، به سیاست‌های عرضه‌کنندگان باز می‌گردد.

ناصرپور ادامه داد: از گذشته بسیار دور یعنی از زمان بورس محصولات کشاورزی که قبل از تشکیل بورس کالا به‌صورت مستقل وجود داشت، این بازار به اندازه کافی موفق نبود. مدیر مطالعات اقتصادی و سنجش ریسک بورس کالا در ادامه گفت: باید به موازات افزایش حجم معاملات محصولات کشاورزی در بورس کالا در محصولات دیگر هم ورود کنیم.

ناصرپور اظهار داشت : در حال‌حاضر در بورس کالا 4 محصول ذرت، جو، شکر و مرغ حضور گسترده دارد و این روند در سال‌های آینده هم گسترش پیدا کند و این موضوع بستگی به نوع کالاها و حجم و ارزش آنها و نیاز و تقاضایشان دارد.

وی درباره اینکه در بورس‌های معتبر دنیا معاملات محصولات کشاورزی اکثرا در بازار آتی اتفاق می‌افتد و این مکانیزم در ایران وجود ندارد و محصولات به‌صورت نقدی عرضه می شود ، افزود : قدیمی‌ترین بورس کالایی کشاورزی که در دنیا به‌صورت امروزی خودش وجود دارد، بورس «سی تی او پی » است یا بورس تجاری شیکاگو که در سال 1848یعنی در حدود 170 سال قبل به وجود آمد.

وی افزود: اگر این بورس را به‌عنوان مبنایی برای بررسی قرار دهیم، باید گفت این بورس‌ها از همان ابتدای پیدایش خودشان عملیات مشتقه را انجام نمی‌دادند و از ابتدا حجم قابل توجهی از معاملاتشان به معاملات نقدی اختصاص داشته و رفته رفته فرهنگ معاملات بازار و کشاورزان به این سمت رفته که با مقاصد پوشش ریسک وارد بازار شوند و با این مقاصد آرام آرام به سمت ابزارهای مشتقه حرکت کرده‌اند.
مدیر مطالعات اقتصادی و سنجش ریسک بورس کالا گفت: به این ترتیب در اواخر قرن 19 میلادی معاملات مشتقه به شکل کالایی و به شکل امروزی خودش و آن هم فقط قراردادهای آتی شکل گرفته و توسعه پیدا کرده که این روند در کشور ما هم باید شکل بگیرد و اتفاق بیفتد. به گفته وی تا وقتی که کل صنعت کشاورزی کشور اصولا با مفهوم بورس‌های کالایی آشنایی چندانی ندارد، این انتظار که قراردادهای مشتقه بلافاصله راه‌اندازی و موفقیت آمیز شود، بجا نیست.

بنابر گزارش بورس کالای ایران ، ناصرپور افزود: برای ایجاد چنین قراردادهایی باید ابتدا معاملات فیزیکی را راه‌اندازی کنیم که در حال حاضر در حال طی همین روند هستیم که این روند ابتدا از تقویت معاملات فیزیکی و در مرحله بعد آشنایی کشاورزان با بورس‌های کالایی شروع می‌شود، بعد از مرحله شناخت و فرهنگ‌سازی، می‌توانیم ابزارهای پیچیده‌تر را وارد بورس کالا کنیم.

مدیر توسعه بازار مشتقه بورس کالا گفت: در حال حاضر که محصولات کشاورزی با این حجم در بورس کالا معامله می‌شود، این آشنایی و فرهنگ‌سازی تا حد زیادی انجام شده؛ ولی به هر حال موفقیت‌آمیز بودن این روند یک فعالیت زمانبر است؛ در کشورهای توسعه‌یافته این فرآیند حدود 40 سال طول کشید، البته این زمان در بورس کالای ما به‌دلیل داشتن تجربه‌های دیگر از این کشورها کمتر خواهد بود چرا که از این تجربه‌ها استفاده خواهیم کرد؛ ولی در حال حاضر ناچاریم فرهنگ‌سازی عملی را انجام دهیم تا صنعت کشاورزی‌مان در وهله اول با بورس کالا و در قدم بعدی با ابزارهای نوین این بورس آشنا شود تا در مراحل بعدی به سمت راه‌اندازی ابزارهای پیشرفته برویم.