انتقاد از استفاده بدون آگاهی از نماد‌های فرقه‌های جدید در ایران

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ ایمان امینی در نشست تخصصی اداره پژوهش معاونت سیاسی صدا و سیما که صبح امروز در سالن همایش این اداره برگزار شد، با بیان اینکه ۴ دسته بندی برای ریشه یابی فرقه‌ها و جنبش‌های نوپدید تعریف شده است افزود: برخی از این فرقه‌ها مبتنی بر کتاب‌های مقدس هستند که دسته اول شیطان پرستان در این گروه جای دارند.

امینی گفت: گروهی دیگر از این جنبش‌های نوپدید مبتنی بر ادیان شرقی و اصول روان شناسی هستند.

وی افزود: گروه سوم الحادی و بت پرستی است که دسته دوم شیطان پرستی در این گروه جای می‌گیرند.

امینی گفت:­ آن دسته از جنبش‌های مذهبی که مبتنی بر نظام شناختی درون گرایانه است، به جای پیامبر سخنران دارد و با استفاده ویژه از هنر به جلب افراد می‌پردازد.

این استاد عرفان دانشگاه­ افزود: این فرقه‌ها در غرب ۷۰ سال قدمت دارند و به راحتی می‌توان با استفاده از بومی سازی پژوهش‌های غربی روش برخورد با آن‌ها را تبیین کرد.

وی گفت: این فرقه‌ها از سال ۱۹۶۰ میلادی تاکنون ۳ دوره را گذرانده اند در دوره نخست آن‌ها فرقه‌های انحرافی و ضاله محسوب می‌شدند.

امینی افزود: در دوره دوم روش‌های مقابله از سطحی و تبلیغی به صورت تعاملی‌تر صورت گرفت و این فرقه‌ها جنبش‌های نوپدید دینی نام گذاری شدند، اما در دوره سوم آن‌ها را جنبش‌های دینی و معنوی نامیدند و اکنون کلیسا دریافته است که امکان تقابل همانند گذشته با آن‌ها را ندارد.

وی با بیان اینکه تحولات دنیای امروز و مدرن شدن، همچنین تحولات معرفتی بشر زمینه‌های ایجاد این جنبش‌های نوپدید را فراهم آورده است، گفت: جریان علم در تقابل با دین پس از جریان علم و دین شکل گرفت که رویکرد جدید به زندگی معنوی بشر است.

این استاد عرفان افزود: در دوره‌های دوم و سوم شکل گیری جنبش‌های نوپدید تقابل با آن‌ها معرفتی تر، شناختی تر، پیچیده‌تر و جزئی‌تر شد.

وی گفت: رویکرد معنویت جدید در غرب به صورت خود محوری و روان شناسی تعریف می‌شود.

وی افزود: در این رویکرد انسان به صورت فردی دین خود را بر می‌گزیند و یک خود محوری دارد که در آن اصالت خود فرد است و تجربه فردی و درونی و تجربه بیرونی مقدم است؛ کلی گزینی در این رویکرد به گونه‌ای است که بیانیه حقوق بشر بدون توجه به تفاوت‌های فرهنگی و سنتی برای کل جهان منتشر می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: این جنبش‌ها را می‌توان از دیدگاه‌های روانشناختی، جامعه شناسی، دین مداری و تقابل علم و دین بررسی کرد.

امینی به ۳ نظریه برای شکل گیری این جنبش‌ها اشاره کرد و گفت: نظریه سکولاریسم به معنی سلب مالکیت از دین (کنار زدن دین از جامعه نه نفی کامل دین) بازگشت امر مقدس و انفُسی شدن از جمله این نظریات است.

این استاد عرفان دانشگاه به تفاوت مدرنیزاسیون با مدرنیسم اشاره کرد و گفت: مدرنیزاسیون به معنی استفاده از تکنولوژی‌های جدید است، اما مدرنیسم به معنی رویکرد و نگاه مادی به جهان تلقی می‌شود.

وی ۳ مولفه مدرنیسم را ایجاد دولت - ملت، عقل مقابل سنت و جهان شمولی بر شمرد.

وی گفت: پس از گسترش اومانیسم در جهان بشر بازگشت به خویشتن خویش را نیاز داشت که روش معنویت فردی را پیش گرفت و دینی را به صورت سلف سرویس انتخاب کرد.