نقش علوم اعصاب در سلامت جامعه چیست؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس، عضو هیات علمی گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه امروزه کمتر کسی واژه علوم اعصاب یا neuroscience را نشنیده است، گفت: در این رشته از طرفی ساز و کار‌های مولکولی و سلولی موجود در این سیستم بسیار پیچیده و از طرف دیگر، تاثیر عملکرد سیستم عصبی بر عملکرد دیگر سیستم‌های بدن نظیر سیستم قلب و عروق، گوارش، تنفس و همچنین تاثیر سیستم عصبی بر رفتار فرد و رابطه شخص با محیط اطراف، مورد بررسی قرار می‌گیرد.
هادی علیقلی با اشاره به بین رشته‌ای بودن علوم اعصاب، افزود: شاخه‌های مختلفی نظیر علوم اعصاب شناختی، علوم اعصاب سلولی مولکولی یا علوم اعصاب بالینی برای این رشته تعریف شده که یکی از شاخه‌های مطرح شده برای علوم اعصاب، علوم اعصاب سلامت (Health Neuroscience) است، در این حیطه ارتباط دوسویه سیستم عصبی و مغز با سلامت بقیه اعضای بدن مورد بررسی قرار می‌گیرد.
او ادامه داد: امروزه فرد سالم کسی است که نه تنها از لحاظ جسمی بلکه از لحاظ اجتماعی، شناختی و هیجانی نیز در وضعیت غیربیمار قرار داشته باشد؛ به عبارت دیگر، چنانچه شخصی از لحاظ جسمی سالم باشد، اما از لحاظ روابط اجتماعی دچار مشکل بوده و در تنهایی به سر ببرد، از سلامتی کامل برخوردار نیست، همچنین فردی که دچار اضطراب است و یا شخصی که در تصمیم‌گیری دچار مشکل است، سالم تلقی نمی‌شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: از طرفی توجه به این نکته ضروری است که جنبه‌های مختلف سلامت را نمی‌توان از یکدیگر جدا کرد؛ به عبارت دیگر جنبه‌های مختلف سلامت با یکدیگر در ارتباط هستند، بر این اساس در علوم اعصاب، سلامت هدف اصلی مشخص کردن ارتباطات بین جنبه‌های مختلف سلامت مغز و سلامت جسم است.
کاربرد‌های علوم اعصاب
علیقلی در این زمینه به مثال‌هایی اشاره کرد و افزود: تاثیر یک رفتار نظیر مصرف دخانیات بر ساختار مغز از جمله ضخامت نواحی مختلف مغز و نیز عملکرد مغز نظیر حافظه، تاثیر فعالیت فیزیکی بر ساختار و عملکرد مغز، تاثیر بازی شطرنج بر ضخامت نواحی مربوط به توجه و تمرکز در مغز، تاثیر مصرف یک ماده مغذی و یا ماده غذایی خاص نظیر fast food به مدت طولانی بر عملکرد مغز در علوم اعصاب بررسی می‌شود.
او ادامه داد: از جمله موضوعات دیگر مورد بحث در مطالعات علوم اعصاب، بررسی تاثیر بیماری‌های مختلف سیستم عصبی بر سلامت روانی - اجتماعی افراد است.
علیقلی یادآور شد: در این زمینه سوالات بسیاری نظیر میزان تاثیر استرس و اضطراب بر فرهنگ جامعه و نیز اثر بیماری‌های تکاملی کودکان بر روابط اجتماعی آنان در روابط اجتماعی دوران بزرگسالی مطرح می‌شود و به طور خلاصه، می‌توان گفت که سلامتی به معنای واقعی زمانی به وقوع می‌پیوندد که فرد بیماری جسمی نداشته باشد و احساس خوبی از زندگی داشته باشد؛ دست اندرکاران علوم اعصاب نیز برای کاهش بیماری و احساس آن در جامعه و ایجاد احساس خوب در زندگی در افراد جامعه تلاش می‌کنند.