دریافت بهای خدمات محیط‌زیستی تنگه هرمز اقدامی کاملا منطقی است

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما، آرمان خرسند با اشاره به آسیب‌های فراوان زیست محیطی که بر اثر حضور متجاوزانه ناوگان نظامی امریکا در خلیج فارس ایجاد شده است، تاکید کرد: ایران به عنوان بزرگ‌ترین کشور ساحلی این منطقه مسئولیت اصلی حفاظت از محیط زیست را بر عهده دارد و می‌تواند در چارچوب حقوق بین‌الملل، اقدامات قانونی لازم را برای حفاظت از محیط زیست و منافع خود اتخاذ کند.

رئیس مرکز امور بین‌الملل سازمان حفاظت محیط‌زیست در تشریح مبانی حقوقی این موضوع اظهار داشت: در کنوانسیون حقوق دریا‌ها (UNCLOS)، اصل "عبور بی‌ضرر" برای کشتی‌ها تعریف شده و اگر تردد کشتی‌ها و به‌ویژه کشتی‌های نظامی امنیت یا سلامت محیط زیست کشور ساحلی را به خطر اندازد، کشور ساحلی حق دارد در این زمینه اقدامات قانونی انجام دهد.

وی تصریح کرد: بر همین اساس، سازمان حفاظت محیط زیست "نظام‌نامه‌ی اخذ عوارض محیط‌زیستی از کشتی‌های عبوری" را تدوین و به دولت ارائه کرده است که بر اساس آن، از کشتی‌ها مطابق با نوع بار، سوابق کشتی و میزان آسیب، هزینه دریافت می‌شود.

خرسند با بیان اینکه طبق تفاهم‌نامه اسلام آباد، مدیریت تنگه هرمز بر عهده ایران است، افزود: در این تفاهم نامه تصریح شده که تنگه هرمز با ترتیبات و مدیریت جمهوری اسلامی ایران بازگشایی می‌شود، اما آنچه ایالات متحده در این حوزه نقض کرده، بخشی از قواعد حقوق بین‌الملل دریا‌ها و حقوق دریانوردی است که در مباحث تخصصی دریانوردی با عنوان "سامانه تفکیک مسیر‌های دریایی" شناخته می‌شود.

وی اضافه کرد: زمانی که در پهنه‌ای باریک و حساس همچون تنگه هرمز و مسیر‌های دریانوردی پیرامون آن، شناور‌های نظامی بدون رعایت قواعد سامانه تفکیک مسیر‌های دریایی تردد کنند، این موضوع به‌صورت بنیادین با مفاد تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در تعارض قرار می‌گیرد.

رئیس مرکز امور بین‌الملل سازمان حفاظت محیط‌زیست اقدام امریکا در تلاش برای اسکورت کشتی‌های دیگر را مغایر با مقررات بین المللی خواند و گفت: یالات متحده در فاصله زمانی پس از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، با تشکیل کاروان‌های نظامی برای اسکورت کشتی‌ها، به‌صورت آشکار قواعد TSS مورد نیاز برای عبور و مرور ایمن و بی‌ضرر در تنگه هرمز را نقض کرده است. همچنین، قواعد ۶۰ (ب) و ۶۰ (ز) دستورالعمل سن‌رمو پیش‌بینی می‌کنند که در چنین شرایطی، این کشتی‌ها می‌توانند به اهداف نظامی مشروع تبدیل شوند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر، این‌گونه عملیات نظامی تجاوزکارانه، تهدیدی مستمر برای محیط زیست منطقه به شمار می‌رود. هرگونه افزایش تنش‌های نظامی در پهنه‌های آبی حساس و پرتردد، علاوه بر ایجاد مخاطرات امنیتی، می‌تواند پیامد‌های جدی و بلندمدتی برای اکوسیستم دریایی و سلامت محیط زیست به همراه داشته باشد.

خرسند با بیان اینکه آثار این عملیات نظامی پیامد‌هایی بسیار طولانی مدت بر محیط زیست برجای خواهد گذاشت، اظهار داشت: تأمین امنیت، حفاظت از محیط زیست و تضمین دوام و پایداری کشتیرانی و فعالیت‌های بشری در این دو پهنه آبی، منوط به انجام اقداماتی است که جمهوری اسلامی ایران، به عنوان بزرگ‌ترین کشور ساحلی این دو پهنه و دارنده طولانی‌ترین خط ساحلی منطقه، باید در چارچوب مسئولیت‌های خود انجام دهد.

وی تصریح کرد: مبنای اخذ عوارض زیست محیطی در تنگه هرمز قاعده‌ای عقلانی، قانونی و منطقی است که در مصادیق مشخص و معلوم آن، از جمله تأمین امنیت دریانوردی و حفاظت از محیط زیست، تجلی می‌یابد.

رئیس مرکز امور بین‌الملل سازمان حفاظت محیط‌زیست تاکید کرد: نظام‌نامه پیشنهادی وارد جزئیات مربوط به شیوه‌های پرداخت نمی‌شود و تعیین سازوکار‌های اجرایی آن بر عهده نهاد‌های متولی خواهد بود، اما آنچه در این مرحله اهمیت دارد، اصل موضوع است؛ یعنی ضرورت تأمین هزینه‌های مرتبط با حفاظت از محیط زیست و حفظ امنیت و پایداری عبور و مرور دریایی در این منطقه.